توبه ى فضيل عياض

فضيل گرچه در ابتداى كار راهزن بود و همراه با نوچه هاى خود ، راه را بر كاروانها و قافله هاى تجارتى مى بست و اموال آنان را به غارت مى برد ، ولى داراى مروت و همتى بلند بود ، اگر در قافله ها زنى وجود داشت ، كالاى او را نمى برد و كسى كه سرمايه اش اندك بود ، از سرقت مال او چشم مى پوشيد ، و براى آنان كه مال و اموالشان را مى ربود ، دستمايه اى ناچيز باقى مى گذاشت ، در برابر عبادت حق تكبر نداشت ، از نماز و روزه غافل نبود ، سبب توبه اش را چنين گفته اند :

عاشق زنى بود ولى به او دست نمى يافت ، گاه به گاه نزديك ديوار خانه ى آن زن مى رفت و در هوس او گريه مى كرد و ناله مى زد ، شبى قافله اى از آن ناحيه مى گذشت ، در ميان كاروان يكى قرآن مى خواند ، اين آيه به گوش فضيل رسيد :

أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَن تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ ( سوره مبارکه حديد  ، 57 )

آيا براى آنان كه ايمان آورده اند وقت آن نرسيده كه دلهايشان براى ياد خدا خاشع شود ؟

فضيل با شنيدن اين آيه از ديوار فرو افتاد و گفت : خداوندا ! چرا وقت آن شده و بلكه از وقت هم گذشته ، سراسيمه و متحير ، گريان و نالان ، شرمسار و بيقرار ، روى به ويرانه نهاد ، جماعتى از كاروانيان در ويرانه بودند ، مى گفتند : بار كنيم و برويم ، يكى گفت الآن وقت رفتن نيست كه فضيل سر راه است ، او راه را بر ما مى بندد و اموالمان را به غارت مى برد ، فضيل فرياد زد كه

 اى كاروانيان ! بشارت باد شما را كه اين دزد خطرناك و اين راهزن آلوده توبه كرد !

او پس از توبه همه روز به دنبال صاحبان اموال غارت شده مى رفت و از آنان حلاليت مى طلبيد (تذكرة الاولياء : 79 ) ، او بعد از مدتى از عارفان واقعى شد و به تربيت مردم برخاست و كلماتى حكيمانه از خود به يادگار گذاشت .  

 آری ، برخی جریانات ، در زندگی افراد ، نشانه ایست جهت نشاندادن راه صحیح بازگشت از بدی ها ، به سوی پروردگار بخشنده و توبه پذیر ، فضیل عیاض ، در عین راهزنی ، آزاده و دارای صفات پسندیده نیز بوده است ، همچنانکه حضرت سیدالشهدا (ع) در روز عاشورا ، خطاب به دشمن فرمود ند : ( ان لم یکن دین ، وکنتم لا تخافون المعاد ، فکونو احرارا فی دنیا کم ) اگر دین ندارید و از معاد و روز جزا ، هراسی ندارید ، لااقل آزاده و با مروت باشید ) یقینا این چند صفت پسندیده در فضیل عیاض ، سبب توفیق توبه او گردیده است .

بارپروردگارا ، منهم با تمام بدیها و معاصیم ، با لطف و کرم تو ، چند امتیاز پسندیده دارم ، ازآنجمله ، علیرغم اینکه هیچ سنخیتی در افکار و کردار و اعمالم ، با پیام آور نور و پاکیت ندارم اما ایشان (ص) و اهل بیت کریم ایشان (ع) را از صمیم قلب دوست میدارم ، و در غمهایشان غمگین و در سرورشان ، شادم ، به واسطه این خانواده مطهر ، همه عالمان و پاکدامننان و دوستان و دوستدارانشان را دوست میدارم ، و بادشمنان و بدخواهانشان ، دشمنم ، و در تبعیت از خوبان ، چشم به راه یوسف گمگشته اهل بیت (ع) هستم و تو میدانی که درخلوتم ، ار فراغ ایشان حزین و گریانم ، اینک به احترام خوبان عالم و به برکت وجود حضرت محمد (ص) و آل طاهرینشان (ع) و غم و حزن جگرگوشه حضرت زهرا (س)  توفیق توبه ای حقیقی را هم روزی ما فرما ، و در دنیا و آخرت ، ما را خدمتگذار این خاندان مطهر قرار ده ، آمین یارب العالمین .