حفظ دست آورهای نورانی ماه مبارک رمضان 

در كتاب مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة حدیثی ازامام صادق(ع) آمده است که :

(َ وَاعْتَبِرْ بِخَلْقِ اللّهِ تَعالى بَرِّهِمْ وَفاجِرِهِمْ أَيْنَما مَضَوْا وَاسْئَلِ اللّهَ تَعالى أَنْ يَجْعَلَكَ مِنْ خاصِّ عِبادِهِ وَأَنْ يُلْحِقَكَ بِالْماضينَ مِنْهُمْ وَيَحْشُرَكَ في زُمْرَتِهِمْ ) 

به نيكان و بدان خلق خدا به نظر پند و عبرت بنگر و فكر كن كه كجا رفتند و چه شدند ، عاقبت نيكان به كجا رسيد و عاقبت بدان و بد كاران به كجا كشيد ؟

بر تو هم كه يكى از مخلوقات خدايى ، همان خواهد رفت كه بر آنان رفت ، اگر نيكى ، برتو عاقبت نيك خواهد آمد و اگر زشتى و بد خو و بى ‏ايمانى ، برتو همان خواهد شد كه بربدان وآلودگان روزگاررفت ،كوشش كنیم ازوضع زندگى گذشتگان ، چه نيكان وچه بدان پند گرفته و عبرت ‏آموزیم ، تا پس ازمرگ ، همچو خوبان عالم خوشحال باشیم و چون بدان و بدكاران دچاراندوه و تأسف و حسرت نباشیم  ، اصولاً خداوند بزرگ ، قصدى از بيان سرگذشت خوبان و بدان در قرآن مجيد ، جز پند دادن به آنان كه در دنيا زندگى مى‏كنند ندارد .

لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لأِولِي الْأَلْبَابِ ( 1)

براستى در سرگذشت آنان ، عبرتى براى خردمندان است .

آرى ، در دو چهره نيكان روزگار و بدان تاريخ براى اهل خرد درس‏ها و عبرت ها است ، يوسف (ع) براى حكمرانى كه بخواهد اهل عدل باشد درس و عبرت است و فرعون براى كسى كه بخواهد از مسير حق منحرف باشد و به ملتى كه زير دست اوست ستم كند ، پند و درس است و اين دو نمونه ‏اى از نيكان و بدان تاريخ قرآنند كه خداوند هر دو را براى همگان عبرت قرار داده است .

يوسف صديق(ع) در تاريخ بشريت يكى از شخصيت‏هاى ممتاز و كم نظيرى است كه عملاً مكتب تربيت و ارشاد و هدايت را باز كرده است و داستان زندگى آموزنده وى براى عموم طبقات درس سعادت و موفقيت است ، يعنى براى جوانان نورس كه در معرض طغيان غرائز حيوانى و شهوات سركش قرار دارند ، نيكوترين راهنماى ايمان و تقواست كه بر تمايلات حيوانى غلبه كنند و دامن عفت و طهارت خود را از هرگونه آلودگى پاك نگه دارند .

و براى بانوان و دوشيزگان كه ممكن است در مسير آلودگى ‏هاى رسوا كننده واقع شوند ، كامل‏ ترين وسيله پند واندرزاست كه ازعاقبت شرم ‏آورعياشى و هوس ‏رانى بپرهيزند و همواره در پناه ايمان و پرهيزكارى ، طهارت نفس و پاك دامنى خويش را حفظ كنند ، و براى زمامداران دلسوز و خيرخواه ، بهترين برنامه عملى است كه تمام نيروها و امكانات خود را در راه خير و سعادت مردم به كار ببرند و با كمال اخلاص و خضوع ، جامعه را به سوى كمال و خوشبختى  رهبرى  نمايند ، پس تلاش کنیم  در طول سال ، قرآن را با تدبر بیشتر قرائت نمائیم .

قرآن مجيد در سوره يوسف آيه 109 و روم آيه 9 و فاطر آيه 44 و مؤمن آيه 21 و 82 و محمّد آيه 10 به مردم میفرماید : در زمين بگرديد و به عاقبت افراد ، ملت‏ها ، دولت‏ها ، ثروتمندان كه از شما گاهى داراى جمعيت بيشتر و قدرت برتر و ثروت افزون ‏تر بودند فكر كنيد كه با همه قوت و قدرت چه شدند و كجا رفتند و عاقبت مخالفت آنان با حق به كجا كشيد ! آيا در زندگى برنده شدند ؟ يا با كمال وقاحت و رسوايى و شرمسارى بازنده گشتند و در پايان كار به عذاب الهى دچار گشته و نفرت وغضب و لعنت خدا و انبيا و ملائكه و نيكان را براى خود خريدند ؟

آرى ، به فرمان امام به حق ناطق حضرت جعفر بن محمد الصادق (ع) در اوضاع و احوال گذشتگان چه نيكان و چه بد كرداران به ديده عبرت و پند گرفتن بنگر و ازهر دو طايفه ، براى رسيدن به كمال و رشد ، جهت خود درس و پند ساز، سپس

از خداوند مهربان درخواست كن والتماس نما كه اى مهربان مولاى من ،اى كريم و رحيم ، اى دادرس و فريادرس ، اى رئوف به عباد ، اى ياور مستمندان و اميد دردمندان ، مرا ازبندگان شايسته و خا لصت قرارده و به من توفيق ملحق شدن به آن بزرگواران را عنايت كن و چون بميرم ، مرا در زمره ايشان محشور كن كه تو الرحم الراحمينى و گداى بى ‏نوا را از درگاه لطف و كرمت دست خالى و نااميد بر نمى‏ گردانى.

به فرموده امام عاشقان ، تاج عارفان ، اميد بيداران ، روح زنده ‏دلان ، جان جهان و جان جانان ، اميرمؤمنان حضرت امام علی (ع) در دعاى كميل :

لِأَيِّ الْأُمُورِ إِلَيْكَ أَشْكُو ، وَ لِمَا مِنْها أَضِجُّ وَأَبْكِي ، لِأَلِيمِ الْعَذابِ وَشِدَّتِهِ ، أَمْ لِطُولِ الْبَلاَءِ وَمُدَّتِهِ . فَلَئِنْ صَيَّرْتَنِي لِلْعُقُوبَاتِ مَعَ أَعْدائِكَ ، وَجَمَعْتَ بَيْنِي وَبَيْنَ أَهْلِ بَلاَئِكَ ، وَفَرَّقْتَ بَيْنِي وَبَيْنَ أَحِبَّائِكَ وَأَوْلِيائِكَ ، فَهَبْنِي يَا إِلهِي وَسَيِّدِي وَمَوْلايَ وَرَبِّي ، صَبَرْتُ عَلَى عَذابِكَ ، فَكَيْفَ أَصْبِرُ عَلَى فِراقِكَ ؟ (2)

براى كداميك از برنامه هايم به سوى تو شكوه برم و براى كداميك از مسائل و مراحل زندگيم به تو ناله كنم ، براى عذاب دردناكى كه جريمه گناهان است ، يا براى بلاى دائمى كه در قيامت ممكن است گريبانم را بگيرد .

اى مولاى من ! اگر مرا در عذاب فردا با دشمنانت قرار دهى و مرا با صاحبان بلا همنشين كنى وبين من وعاشقان و دوستانت جدايى بيندازى ، من بر تمام اين عذابها و دردها و رنج‏ها صبر مى‏ ورزم ، ولى در فراق تو مرا صبرى نيست .

چه نعمتى از اين بالاتر كه خداوند بزرگ به انسان ايمانى محكم ، عملی صالح ، اخلاقی حسنه ، فكر دورانديش عنايت كند و اين نعمت‏هاى بزرگ و پرارزش را بر انسان تداوم بخشد ، آن گاه در لحظه مرگ آدمى را در زمره انبيا و اوليا و نيكان محشور فرمايد .

(  وَاحْمَدْهُ وَاشْكُرْهُ عَلى ما عَصَمَكَ عَنِ الشَّهَواتِ وَجَنَّبَكَ عَنْ قُبْحِ أَفْعالِ الْمُجْرِمينَ وَغُضَّ بَصَرَكَ عَنِ الشَّهَواتِ وَمَواضِعِ النَّهْيِ )

از اين ‏كه خداوند بزرگ بنابر لطف و عنايت و مهرش ما را از شهوات شكم ، غريزه جنسى ، شهوت مال ، قدرت و ستم ، حفظ كرده و نگذاشته در اين امور به لغزش و عثرت دچار شویم و سعادت دنيا و آخرتمان پايمال نشود ، آن وجود مقدس و عطا كننده فيض اقدس را شكر و حمد كنیم ، گرچه از عهده شکركوچك ترين و كم ‏ترين نعمت او بر نخواهیم آمد .

به وقت بيرون بودن از خانه ، حتما ديده‏ات را ازمورد شهوت و آنچه خداى بزرگ به مصلحت تو نهى فرموده فروپوش كه فرو پوشيدن ديده ، مقدمه كرامت و بزرگوارى و عامل حفظ انسان از خواهش‏هاى بى ‏جاى نفس و افتادن در انواع گناهان و معاصى و كبائر است .

به نامحرمان نگاه مكن ، به صورت هركس ، چه مرد چه زن كه تو را به شهوات حيوانى بكشد ، نظر مينداز .

درراه رفتن ميانه ‏روى را رعايت كن ، نه تند برو و نه كند و در هر قدمى كه بر میداری متوجه و مراقب حكم خدا باش ، فكر كن كه به قدم ديگر نمیرسی ، خداى نخواسته اگر در قدم معصيت باشی و به قدم بعد براى توبه نرسی ، چه مى‏كنی ؟ در هيچ حال از ياد حضرت حق غفلت نكنیم كه مبادا اجل برسد و ما از او غافل باشیم  .

در اسلام از جمله عمل ‏هاى مستحب كه ثوابش ازواجب بيشتر است ، سلام است و مقصود شارع (ص) در هر صورت افشا ى سلام مى ‏باشد كه در حديث آمده :

( عَن ابى جعفر(ع) : ثلاث درجات : إِفْشاءُ السَّلامِ وَإطْعامُ الطَّعامِ وَالصَّلاةُ بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيامٌ (3) 

امام باقر(ع) مى‏فرمايد: از جمله خصائص مؤمن سه مقام است: افشاء سلام است خواه به بزرگ يا كوچك ، عبد يا آزاد ، و اطعام به مردم ، و نماز خواندن در دل شب ، آن گاه كه همه درخوابند )

راستى كدام لذت از اين برنامه بالاتر است ، به وقتى كه تمام مردم در رختخواب عافيت درخوابند و عبد در پيشگاه حضرت مولا سر ذلت به خاك عبوديت گذاشته و به ياد گناهانش در حال اشك ريختن و مناجات است ( اللهم الرزقنا )

در هر صورت در سلام‏ كردن نسبت به كسى تكبر و بخل مكن كه در حديث آمده :

بخيل ‏ترين مردم كسى است كه در سلام به مردم بخل داشته باشد (4)

خداوند همه ما را موفق به حفظ دست آوردهای رمضان نماید ، یاعلی مددی فرما

................................................................................

منابع  :

(1) ـ  يوسف 12 : 111

(2) ـ  دعاى كميل 

(3) ـ  بحار الأنوار : 71/382 ، باب 23 ، حديث 91 .

(4) ـ  وسائل الشيعة : 7/27 ، باب 2 ، حديث 8616 .