اطاعت از حق و شناخت امام (ع) بخش دوم :

بخش دوم این بحث بسیار مهم را از با ذکر مجدد این حدیث شریف آغاز مینمائیم :

مطالبی عرض شد درباره امامت ، امّا آن امامي كه اين لباس زيبا براي اندامش دوخته شده كيست؟  لطفا به متن این حديث شریف دقت فرمائید : 

( خداوند تبارك و تعالي امام را به پيشوايي خلقش منصوب كرده و او ، بر روزي خواران اهل جهان ، چه عاصي باشند و چه مطيع ، حجت قرار داده شده و خدا تاج وقار خود را بر سر او قرار داده و از نورجباريتش ، اورا پوشانده ، با رشته ‌اي الهي ، تا آسمان كشيده ، تا فيوضات خدا ازاو منقطع نشود و آنچه نزد خداست ، جز به سبب او به دست نيايد و اعمال بندگان ، جز با معرفت او مقبول نيست. ( 1 )

فرموده اند که ویژگی های امام به چهل خصوصيت مي‌رسد: يكي از آن خصوصيات اين است كه خدا به امام تاج وقار و جلال مي‌دهد ، اين تاج چه تاجي است كه بر سر امام قرار مي‌گيرد؟ این همان همان تاجي است كه از طريق آن به خداي تعالي بدون واسطه هيچ ملك و انساني ، حتي سيدالمرسلين توجه مي‌كنند ، پس حقي ازطرف مخلوقات به عهده امام (ع)‌ نيست و آنچه در اختياردارد ، همه ازآن ذات مقدس است.

خصوصيت دوم ، پوشاندن وي از نور جبار است ، يعني پيكر قدسي امام (ع) سرشار از نوري است كه فهم اين نور ، متوقف بر فهم سورة نور است ، سوره‌اي كه به دليل وجود دو آيه ای كه دربارة نور الهي در زمين است به اين نام خوانده مي‌شود.

خداوند تبارك و تعالي در اين سوره مي‌فرمايد:

الله نور السّموت والأرض مثل نوره كمشكوةٍ فيها مصباحٌ المصباح في زجاجةٍ الزّجاجة كأنّها كوكبٌ دريٌّ يوقد من شجرةٍ مباركةٍ زيتونةٍ لا شرقيّةٍ و لا غربيّةٍ يكاد زيتها يضيء ولو لم تمسسه نارٌ نورٌ علي نورٍ يهدي الله بنوره من يشاء و يضرب الله الأمثال للنّاس و الله بكلّ شيءٍ عليمٌ ( نور35 )

 فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ َالْآصَالِ (نور36 )

خداوند نور آسمان‌ها و زمين است ، داستان نورش به مشكاتي ماند كه در آن چراغي روشن باشد و آن چراغ در ميان شيشه ‌اي است كه تلألؤش ، گويي ستاره‌اي است درخشان از درخت مبارك زيتون كه با آنكه شرقي و غربي نيست ، شرق و غرب جهان با آن فروزان است و بي آنكه آتشي روغن آن را برافروزد ، خود به خود جهاني را روشني بخشد كه پرتو آن نور بر روي نور قرار گرفته و خدا هر كه را بخواهد به نور خود هدايت كند و خدا اين مثل‌ها را براي مردم می‌زند و او به همه امور داناست ( نور35 ) در خانه‌هايي ، خدا رخصت داده كه آنجا رفعت يابد و در آن ذكر خدا شود و صبح و شام تسبيح و تنزيه ذات پاك او كنند ( نور36 )

اين نور رباني  در اين بيوت مقدسه است ، بيوت انبيا و اوصيا كه خداوند اذن داده كه رفعت يا بند و امر فرموده كه به آنها محبت شود و اطاعت شوند ، و از خصوصيات امام زمان (عج) ما است آنچه در كلام امام رضا(ع) وارد شده است كه مي‌فرمايند:

( قسم به پدر و مادرم ، آن كسي كه هم‌ نام جدم و شبيه من و شبيه موسي ‌بن عمران است ، داراي سينه ‌اي سرشارازنوراست كه از شعاع نور قدس ، برافروخته مي‌شود ، چه بسيار زنان مؤمنه محزون و مردان مؤمن اندوهناكي كه در فقدان اين آب گوارا وجودشان غمين و حيران است ، گويي نااميداني هستند كه از دور به آنها ندا داده مي‌شود ، همانگونه كه از نزديك به آنها ندا داده مي‌شود ، كه او براي مؤمنان رحمت است و براي كافران عذاب ، دارای سينه ‌اي از نور است كه از شعاع نور قدس ، برافروخته مي‌شود. ) 2 

تعبير بليغ و عجيبي است و اشاره به همان فرمودة خداوند تبارك و تعالي دارد ، كه بيان شد.

 همان طور كه از اميرالمؤمنين(ع) در توصيف امام مهدي(ع) تعبير« كوكب دري و درخشان » نقل شده است:

در آيه مزبور « مشكا ت »  بیت رسول الله (ص) و « مصباح » وصي و اوصيا(ع) و « زجاجه » فاطمه زهرا (س) و « شجره مبارك » رسول الله (ص) و « كوكب درخشان »  قائم منتظر(عج) است كه زمين را از عدل پر مي‌كند. ( 3 )

و از امام كاظم (ع)‌ در تفسير اين فرمودة خداوند تعالي:

ليظهره علي الدّين كلّه ولو كره المشركون ( توبه - 33 )

تا آن [دين حقيقي] را بر هر چه دين است پيروز گرداند هر چند مشركان خوش نداشته باشند.

نقل شده است كه مي‌فرمايد:

خداوند اين دين را بر همه اديان ظاهر مي‌كند ، در هنگام قيام قائم ، و مي‌فرمايند ، خدا فرمود: والله متمّ نوره ولو كره الكافرون.( صف - 8 )

و خدا ،  گر چه كافران را ناخوش افتد ، نور خود را كامل خواهد گردانيد.

يعني نور ولايت قائم. ( 4 )

بالاترين كلمات ، براي توصيف  خدا « نور» است ، چون خداوند ، خودش را به آن توصيف كرده است و ‌فرموده: « خداوند نور آسمان‌ها و زمين است » و سپس پيامبرو امام (ع) را به آن توصيف نموده « داستان نورش همچون مشكاتي است كه چراغي در آن روشن است ، و آن چراغ در ميان شيشه‌اي است كه از تلألؤ آن گويي ستاره‌اي درخشان است ، در خانه‌هايي كه خداوند اذن داده كه بلند مرتبه باشند » و پايان اين خانه‌ها و برترين آنها بيت رسول الله (ص) و نور اوست كه در ميان اين نور، امام مهدي (ع) هم مي‌باشد.

« خداوند هر كه را بخواهد به نورش هدايت مي‌كند » خداوند نور را به اسم خودش با « ضمير غائب » اضافه كرده است و در آن دلالت خاصي است كه اشاره دارد به رابطة دوطرفه ‌اي كه بين غيب خداوند و غيبت وليش وجود دارد ، غيبتي كه طولاني شدن آن ، وسيله ‌اي براي امتحان مردم است.

پس خداي غيب‌الغيوب استحقاق دارد كه اسم خود را به غيب اضافه نمايد و بفرمايد:       « هو الله أحد »

بنابراين ،  امام عصر(عج) نوري است كه در اين آيه به ضمير « هو» اضافه شده است ، اين امام زمان (عج) است ، خورشيد الهي ، نورافشان عالم ، درحالي كه ابرها او را پوشانده‌اند ، غائب حاضري كه به همراه جنود الله مشغول عبادت و عمل خود است ، كسي كه خضر (ع) گوش به فرمان اوست و از اوعلم  لد ني را فرا مي‌گيرد ،

اما او اكنون كجاست؟ آيا در محضر پروردگارش ايستاده است يا نشسته ، هر كجا هست جانم به قربانش ، چرا كه آنجا قلب عالم است ، آنجاست حقيقت همة اسما ي حسنا ي الهي و كلمة علياي خداوند ، آنجا كسي است كه جلباب‌هاي نور پوشيده و سينه ‌اي سرشار از نور دارد كه از شعاع  نور قدس ، برافروخته مي‌شود.

اي كسي كه عصاي آدم در دستت و انگشتري سليمان در انگشتت ، و تن پوشت لباس ابراهيم (ع)  كه او را از آتش حفظ مینمود ، اي كسي كه پيراهن آغشته به خون مطهر پيامبر(ص) در روز احد نزد توست ، اي كسي كه پيراهن سيدالشهدا (ع) كه در كربلا با آن شهيد شد نزد توست ، اي كسي كه ميراث انبيا به تو منتهي مي‌شود و آثار اوليا به همراه توست ، اي كسي كه در هنگام تكيه بر كعبه بين ركن و مقام ، عالم را مورد خطاب قرار مي‌دهی و مي‌فرمائي: هر كس مي‌خواهد به محمد (ص) و علي (ع) بنگرد به من نگاه كند.

اي بقية الله  در زمين ، و اي ولي خدا و حجت او بر خلقش ، نگاهي مراعات ‌گونه به ما بينداز تا خداوند نام ما را در زمرة پيروان و دوستداران و منتظرانت ثبت نمايد و همت ما را در اين دو كلمه قرار بدهد:  اطاعت  خداوند  و شناخت امام . الهی آمین

پي‌نوشت‌ها:

1. طاعة الله و معرفة الإمام ، محمد بن يعقوب الكليني ، ج1، ص203.

2. عيون‌أخبارالرضا (ع) ، ج2 ،  ص154.

3. المحكم و المتشابه ، ص 25.

4. الكليني ، همان ، ج 1،  ص32.